Sunday, 28 January 2018

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | Ευδοκία Θωμοπούλου: Πορτραίτα της Πτώσης και της Θέωσης

Η Ευδοκία Θωμοπούλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα, ασχολείται με τη ζωγραφική από παιδί. Σπούδασε στη Σχολή Τέχνης και Σχεδίου του Πανεπιστημίου του Κόβεντρι της Αγγλίας όπου και αποφοίτησε με εξειδίκευση στην καλλιτεχνική φωτογραφία και πτυχίο στην Επικοινωνία και στις Πολιτισμικές σπουδές. Παράλληλα με τη συμμετοχή της σε εκθέσεις, συνέχισε τις σπουδές της πάνω στο φωτογραφικό ντοκιμαντέρ στην Ουαλία και δούλεψε ως φωτογράφος, γραφίστρια και εκπαιδευτικός σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια ζει στην Αθήνα και εργάζεται πάνω σε μελέτες και εκθέσεις χρησιμοποιώντας ως μέσα τη ζωγραφική, την εικονογράφηση, τη φωτογραφία και την ποίηση. Τον Φεβρουάριο εκθέτει έργα της των δύο τελευταίων ετών στην Myrό Gallery.

Συνέντευξη στον Πάρη Καπράλο

Πότε και με ποια αφορμή συνειδητοποίησες ότι θέλεις να γίνεις καλλιτέχνης;
Επικοινωνώ εικαστικά από την παιδική μου ηλικία.  Η οικογένειά μου είχε και έχει ζωγράφους, γλύπτες και εικονογράφους, έβλεπα τον αείμνηστο πατέρα μου να ζωγραφίζει στο σπίτι και γύρω μου είχα βιβλία τέχνης.  Για μένα λοιπόν ήταν μέρος της ζωής μου, κομμάτι της προσωπικής μου ανάπτυξης και έκφρασης. Δεν τέθηκε ποτέ ως ΄΄συνειδητή επιλογή΄΄ αφού για βιοποριστικούς λόγους ασχολήθηκα με άλλους τομείς.

Θεματογραφικά που κινούνται τα έργα σου;
Λειτουργώ χρησιμοποιώντας τη φόρμα ως μέσο αποτύπωσης συναισθημάτων και πνευματικών καταστάσεων. Περνάω την άυλη ενέργεια στα υλικά, όταν κοιτάζω ένα πορτρέτο που έχω φτιάξει, θέλω να αισθάνομαι ότι αυτή η ενέργεια γυρίζει πάλι προς τα έξω, ότι παρ' όλη τη φυσική στασιμότητα του πίνακα σαν αντικείμενο υπάρχει μια διαρκή διέγερση της αντίληψης του θεατή μέσα από τη γραφή. Έτσι εργάζομαι και με τα τοπία, δεν περιορίζομαι θεματολογικά. Όμως τα πρόσωπα τείνουν να έχουν μια άλλη δύναμη και αρχετυπική επιρροή στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Πολλά από τα έργα μου έχουν ως βάση τη δημιουργία, τον άνθρωπο και την αγωνία του, την πάλη και την προσπάθεια κατανόησης και προσδιορισμού της ύπαρξης μέσα από την πτώση και την ελπίδα της θέωσης.

Ως προς τα μέσα/υλικά αποτύπωσης στην ζωγραφική έχεις πειραματιστεί/πειραματίζεσαι;
Με ενδιαφέρει το πως αντιδρώ βάση των υλικών που χρησιμοποιώ. Φτάνει πάντα να μπορώ να επέμβω και απευθείας με το χέρι. Έχει μεγάλη σημασία να αισθανθώ το υλικό και την επιφάνεια. Ζω τη διαδικασία και πάντα είναι μια καινούρια εμπειρία για μένα. 

Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση που έχεις θέσει στον εαυτό σου ως ζωγράφος;
Να βγάζω λιγότερο΄΄παθιασμένη΄΄ ζωγραφική και περισσότερο ΄΄εμπνευσμένη΄΄.

Τι να περιμένουμε να δούμε στην έκθεση σου στην Myrό Gallery;
Έργα που έχουν δημιουργηθεί τα δυο τελευταία χρόνια.  Και καθώς κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, θα δει και κάτι διαφορετικό.

Από ποιους ζωγράφους και άλλους καλλιτεχνικούς δημιουργούς σε κάθε μορφή και έκφανση των Τεχνών θα έλεγες ότι έχεις επιρροές;
Καλλιτέχνες της αρχαίας Ελλάδας, Σοφοκλής, Όμηρος, Οβίδιος, Καραβάτζιο, Άλμπρεχτ Ντυρερ,  Γκυστάβ Ντορέ , Δομίνικος Θεοτοκόπουλος, Γουίλιαμ Μπλέικ, Φώτης Κόντογλου, Νικόλαος Γύζης,  η Αδελφότητα των Προραφαηλιτών, Έντβαρτ Μουνκ ,  Γιαννούλης Χαλεπάς,  Αλμπέρτο Τζιακομμέτι,  Μαρκ Ρόθκο , Φράνσις Μπέικον, Φρανκ  Άουερμπαχ,  Ένκι Μπιλάλ, Νιλ Γκέιμαν,  Αντρέι Ταρκόφσκι, Πίτερ Γκρίναγουει,  Ζαν- Λυκ Γκοντάρ, Πιερ Πάολο Παζολίνι, Βιτόριο Ντε Σίκα, Μάγια Ντέρεν, Τακέσι Κιτάνο, Ντέιβιντ Λυντς, Μέρβιν Πικ, Σερ Τζον Τέννιελ, Φραντζ Κάφκα, Γουίλιαμ Μπαρουζ, Ράινερ Μαρία Ρίλκε, Κωστής Παλαμάς, Ηλίας Βενέζης. Γεώργιος Βιζυηνός, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, Οδυσσέας Ελύτης, Τσαρλς Μποντλέρ, Τ.Σ. Έλιοτ, Χ. Λ. Μπόρχες, Γουίλιαμ Γκίμπσον, Ερίκ Σατί, Άρβο Παρτ, Ιάννις Ξενάκης.

Επιδιώκεις συνέργειες με άλλους εικαστικούς καλλιτέχνες, και την αλληλεπίδραση που μπορούν αυτές να επιφέρουν;
Λαμβάνω μέρος σε ομαδικές εκθέσεις που μου κινούν το ενδιαφέρον και χαίρομαι πραγματικά να βλέπω έργα καλλιτεχνών. Επίσης συνεργάζομαι με μουσικούς χρησιμοποιώντας ως μέσα τη ζωγραφική, τη φωτογραφία και το βίντεο. Γενικά όμως με θεωρώ εσωστρεφή άνθρωπο και λειτουργώ καλύτερα ατομικά σαν ζωγράφος.

Υπάρχουν άλλα είδη τέχνης ή παραγωγής πολιτιστικού περιεχομένου (κινηματογράφος, πεζογραφία, ποίηση, θέατρο, μουσική, κλπ) που σε επηρεάζουν ή/και σε προκαλούν να συνδιαλεχθείς μαζί τους στο έργο σου;
Ο κινηματογράφος, που έχω ασχοληθεί αρκετά ως μέρος των σπουδών μου, και τον θεωρώ ολοκληρωμένη μορφή τέχνης, η φωτογραφία και η εικονογράφηση που έχω δουλέψει και εμπορικά. Η μουσική επίσης που υπάρχει δίπλα μου καθημερινά και η ποίηση που, παράλληλα με τη ζωγραφική, με έχει συντροφέψει από τα πρώτα χρόνια της ζωής μου.  Έχω επίσης έντονες επιρροές από τη μυθολογία, τη λαογραφία, τη Βίβλο και από Πατερικά κείμενα. 'Όλα αυτά σε συνδυασμό με τις προσωπικές εμπειρίες μου έχουν βγει στη δουλειά μου φιλτραρισμένα μέσα από την προσωπικότητα μου. Συνδυάζω πολλά διαφορετικά στοιχεία σαν άνθρωπος έτσι η μετάβασή μου από μια ενότητα στην άλλη είναι γρήγορη και το καθιστά δύσκολο να αναλυθεί μέσα από μια ξεκάθαρη δομή επιρροών.

Συχνά διαχωρίζεται από ορισμένους καλλιτέχνες η εμπορικότητα, η πώληση των έργων τους, από την αποδοχή του κοινού, σα να ήταν δύο ξέχωρα και διαφορετικά πράγματα. Θεωρείς την εμπορικότητα ως μέτρο επιτυχίας και αποδοχής της δουλειάς σου ή απλώς είναι μία αναγκαία παράμετρος βιοπορισμού;
Ένας άνθρωπος μπορεί να αποκτήσει ένα έργο για διαφορετικούς λόγους. Επειδή τον άγγιξε η ενέργειά του, επειδή θέλει να το βάλει στη συλλογή του ή απλά επειδή τον ευχαριστεί να το βάλει στο σαλόνι του. Κι αυτά πάλι, εάν έχει τη δυνατότητα να το κάνει. Το χρήμα και η αξία παίζουν σε μια πλατφόρμα υποκειμενικότητας και διαρκών μεταβολών. Η στάση ενός ανθρώπου απέναντι σε μια αισθητική εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, από πολιτιστικές και γεωγραφικές επιρροές, από πνευματικά πιστεύω, από εμπειρίες και τρόπους ζωής. Αυτό νομίζω απαντάει και το πως αντιλαμβάνομαι την εμπορικότητα. Ποτέ δεν στήριξα τον βιοπορισμό μου στην τέχνη, για να μη συμβιβαστώ, για να μπορώ να εκφράζομαι ελεύθερα. 

Αν ένας έφηβος σου πει ότι θέλει να γίνει εικαστικός, τι θα τον συμβούλευες να προσέξει/κάνει;
Θα του δώσω το απόσπασμα του Ταρκόφσκι από το βιβλίο του Σμιλεύοντας τον Xρόνο:
'Ο άνθρωπος είναι απασχολημένος να κυνηγά φαντάσματα και να προσκυνά είδωλα. Στο τέλος όλα καταλήγουν σ’ ένα, και μάλιστα απλό στοιχείο, το μόνο στο οποίο μπορεί να υπολογίζει στη ζωή του: την ικανότητα να αγαπάει. Το στοιχείο αυτό μπορεί να αναπτυχθεί μες στη ψυχή και να γίνει ο υπέρτατος παράγοντας που καθορίζει το νόημα της ζωής ενός ανθρώπου.'
Αν το να 'γίνει' εικαστικός τον βοηθήσει να αναπτύξει την αγάπη στη ψυχή του, έχει βρει το νόημα της ζωής.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ