Wednesday, 7 June 2017

ΜΜΣΤ | Anatoly Shuravlev Future Revisited Part II

Χίλιες και μία ιδιαιτερότητες παρουσιάζει η έκθεση που εγκαινιάζει το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Θεσσαλονίκη (προσοχή βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης -είσοδος ΧΑΝΘ) την ερχόμενη Τετάρτη 7 Ιουνίου 2017 στις 20.30 το βράδυ. Οι χίλιες ιδιαιτερότητες αφορά στην έκθεση αυτή καθαυτή, με ιδιαίτερες προσαρμογές αντίστοιχου αριθμού έργων της συλλογής Κωστάκη, γνήσια έργα της ίδιας συλλογής, 780 διαφανείς μπάλες που αιωρούνται από το ταβάνι και τρεις ιδιαίτερες τοιχογραφίες αποτελούν τη δεύτερη παρουσίαση της έκθεσης του Ανατόλι Ζουραβλιόφ (Anatoly Shuravlev) στην Ελλάδα, με τίτλο “Future Revisited. Μέρος δεύτερο: Η μυθολογία του καλλιτέχνη”, στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η έκθεση θα διαρκέσει  από τις 7 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου 2017 (μέρες & ώρες λειτουργίας: Πέμπτη 10:00-22:00, Παρασκευή 10:00-19:00, Σάββατο 10:00-18:00, Κυριακή 11:00-15:00). Η +1 ιδατερότητα αφορά στην επιμέλεια της έκθεσης, την οποία υπογράφουν οι δύο κορυφαίες  κυρίες των Μουσείων Τέχνης της πόλης, δηλαδή η Θούλη Μισιρλόγλου, Διευθύντρια ΜΜΣΤ & Μαρία Τσαντσάνογλου, Διευθύντρια ΚΜΣΤ.


To πρώτο μέρος του project “Future Revisited” που παρουσιάστηκε στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά - Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Αθήνα (5-24.4.2017) διευρύνεται πια σε αυτή τη δεύτερη εκδοχή με παλαιότερα έργα του καλλιτέχνη, τα οποία, ωστόσο, παρουσιάζονται με νέο τρόπο και σε ένα νέο πλαίσιο που ανταποκρίνεται στην επιδίωξή του να μιλήσει με μια οπτική γλώσσα που θέτει το βασικό ερώτημα αισθητικής σχετικά με την αντιπαράθεση μεταξύ μορφής και περιεχομένου.Το έργο του καλλιτέχνη "Black Holes" (Μαύρες Τρύπες), το οποίο αποτελείται από 780 διαφανείς μπάλες που αιωρούνται από την οροφή του ΜΜΣΤ, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο ρωσικό περίπτερο της 53ης Μπιενάλε της Βενετίας το 2009. Ο Ζουραβλιόφ εξάλλου ασχολείται με το φως ως βασικό συστατικό στοιχείο της τέχνης, τόσο για την παραδοσιακή ζωγραφική όσο και για τη φωτογραφία. Οι "Μαύρες Τρύπες είναι αντιληπτές ως μια απόλυτη εγκατάσταση αλλά, ταυτόχρονα, ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρήσει τα μικροσκοπικά φωτογραφικά πορτρέτα που είναι τοποθετημένα μέσα στις μπάλες και να αποφασίσει ελεύθερα σχετικά με την αφήγηση που γεννά αυτή η ρευστή γλώσσα των μορφών και των εικόνων. Οι φόρμες μοιάζουν να αιωρούνται σε έναν νέο κόσμο και μπορούν να μελετηθούν σαν να ήταν γράμματα ενός άλλου αλφαβήτου ή σημεία ενός φανταστικού συστήματος.Η φόρμα, ως αρχετυπικό συστατικό της τέχνης αποτελεί και τη βασική αναζήτηση του έργου του καλλιτέχνη. Ο εικαστικός προσεγγίζει τη φόρμα, όπως αυτή αποτυπώνεται στα έργα της ρωσικής πρωτοπορίας από τη συλλογή Κωστάκη του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης –έργα των Καζιμίρ Μαλέβιτς, Ιβάν Κλιούν, Λιουμπόβ Ποπόβα, Μιχαήλ Ματιούσιν κ.ά- προτείνοντας νέο περιεχόμενο. 1000 εικόνες έργων άλλαξαν κλίμακα και αναπαράχθηκαν φωτογραφικά σε διαστάσεις 10 x 8 χιλιοστά. Με τον τρόπο αυτό οι νέες εικόνες λειτουργούν ως ένα νέο αλφάβητο που προέκυψε από την αποδόμηση της ίδια της φόρμας. Ο Ανατόλι Ζουραβλιόφ δημιουργεί μια απόλυτη εγκατάσταση, έναν υποθετικό ναό για την τέχνη, αποζητώντας την συμμετοχή και κυρίως την εμπειρία από την επαναπροσέγγιση των έργων της ρωσικής πρωτοπορίας και την προβολή τους στο μέλλον. Με την εγκατάσταση αυτή ο καλλιτέχνης δεν καταθέτει μόνο φόρο τιμής στην ιστορική πρωτοπορία αλλά δημιουργεί ένα εντελώς νέο έργο τέχνης με υλικό την φορμαλιστική αισθητική μιας ολόκληρης ιστορικής συλλογής και μας καλεί να ξαναδούμε την συλλογή αυτή με νέο τρόπο και με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον.Παράλληλα παρουσιάζονται πρωτότυπα έργα ρωσικής πρωτοπορίας από τη συλλογή Κωστάκη του ΚΜΣΤ των Καζιμίρ Μαλέβιτς, Ιβάν Κλιουν, Λιουμπόβ Ποπόβα, Μιχαήλ Ματιούσιν, Γκούσταβ Κλούτσις, Αλεξάντρ Ρότσενκο, Σολομών Νικρίτιν κ.ά.

Ως χειρονομία που μεσολαβεί μεταξύ των δύο εγκαταστάσεων και τονίζει τη ρευστότητα και ταυτόχρονα την πολυμορφία των πολιτισμών, ο καλλιτέχνης δημιουργεί επιπλέον τρεις τοιχογραφίες με τίτλο «Αλφάβητα» που βασίζονται στις φόρμες των λατινικών, των κυριλλικών και των ελληνικών γραμμάτων.Το έργο του Ανατόλι Ζουραβλιόφ (γεν. Μόσχα 1963, ζει στο Βερολίνο και τη Μόσχα) περιλαμβάνει φωτογραφία, ζωγραφική, βίντεο και εγκαταστάσεις. Η καλλιτεχνική του πορεία ξεκίνησε από την σχολή της Εννοιολογικής Τέχνης στη Μόσχα. Στα πρώιμα έργα του ο Ζουραβλιόφ εξερευνά τους τρόπους αναπαράστασης και λειτουργίας των ΜΜΕ. Αργότερα ο ίδιος προσεγγίζει με κριτική σκέψη την πολιτική και κοινωνιολογική εξέλιξη σε διάφορους πολιτισμούς, εντοπίζει συγγένειες και σχέσεις ανάμεσα σε αρχαίες παραδόσεις και επαναστατικές καινοτομίες. Έργα του έχουν πρόσφατα παρουσιαστεί στη Μπιενάλε της Βενετίας, στο PS1 MOMA, στη Μπιενάλε του Βερολίνου, στην γκαλερί Whitechapel, στην Istanbul Modern και αλλού.

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ