Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Τέχνη» | 65 χρόνια συλλογές

Όπυ Ζούνη, Χώρος, 1990. Μεταξοτυπία
Τετάρτη 14 Ιουνίου 2017 - Πάνω από 400 έργα τέχνης, πίνακες ζωγραφικής και χαρακτικά, που συμπυκνώνουν την πορεία 65 χρόνων της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη», παρουσιάζει το Τελλόγλειο Ίδρυμα στη νέα του μεγάλη έκθεση, η οποία εγκαινιάζεται την Τρίτη 6 Ιουνίου 2017, στις 20.00, στον ισόγειο εκθεσιακό χώρο του μουσείου.Πρόκειται για την έκθεση «’Τέχνη’ Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία: 65 χρόνια συλλογές», μια σπάνια παρουσίαση των εικαστικών συλλογών του ιστορικού πολιτιστικού σωματείου της Θεσσαλονίκης, αφού για πρώτη φορά εκτίθενται σχεδόν στο σύνολό τους στο κοινό.Η συλλογή της «Τέχνης» -μακροχρόνιος δανεισμός προς το Τελλόγλειο- αποτελεί δημιούργημα πνευματικών ανθρώπων όπως ο Χρύσανθος Χρήστου και ο Μωρίς Σαλτιέλ. Τα έργα που περιλαμβάνει, έχοντας πρωτοποριακό χαρακτήρα, συμβαδίζουν με την εικαστική πορεία της Θεσσαλονίκης και σηματοδοτούν κομβικές στιγμές της τέχνης του 20ού αιώνα στην Ελλάδα. Επιπλέον, πρόκειται για μία συλλογή με έντονο ιδεολογικό, πνευματικό και κοινωνικό χαρακτήρα.Η «Τέχνη» ιδρύθηκε το 1952 με τους Μωρίς Σαλτιέλ, Γιάννη Τριανταφυλλίδη, Μιχάλη Τσιτσικλή, Λίνο Πολίτη, ανάμεσα στα 25 ιδρυτικά της μέλη. Σκοπός της ήταν η καλλιέργεια και διάδοση των γραμμάτων και των τεχνών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι οργανωμένοι κρατικοί θεσμοί τέχνης απουσίαζαν ή ήταν περιορισμένοι στη Θεσσαλονίκη. Ήταν μια «πολιτιστική έρημος», όπως σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης η γενική γραμματέας του Δ.Σ. του Τελλογλείου, καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ Αλεξάνδρα Γουλάκη – Βουτυρά.



Η συμβολή της «Τέχνης» στη δημιουργία και υποστήριξη θεσμών όπως η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου, το ΚΘΒΕ και η Σχολή Καλών Τεχνών του Α.Π.Θ. υπήρξε σημαντική. Πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, καλλιτέχνες, άνθρωποι του πνεύματος συνεργάστηκαν μαζί της σε ποικίλες δράσεις πολιτισμού (θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, χορωδία, εκθέσεις, κινηματογραφικές προβολές, μαθήματα τέχνης, συνέδρια, εκδόσεις).«Πού οφείλεται η τεράστια απήχηση, η μεγάλη επιτυχία της ‘Τέχνης’ στο κοινό της πόλης, ιδιαίτερα στην πρώτη της περίοδο; Σε μεγάλο βαθμό σίγουρα στην προσωπικότητα, στην όρεξη και στο όραμα των ανθρώπων της. Προκάλεσαν το κοινό της πόλης κι αυτό ανταποκρίθηκε. Οργάνωσαν θεσμούς, ομάδες, στήριξαν, έδωσαν βήμα σε νέους - πραγματικό περίσσευμα από ανθρώπους που δέχονταν τον διάλογο, την κριτική, τη δημιουργική συνύπαρξη. Μια πνευματική ευφορία», παρατηρεί η κ. Βουτυρά. Η ίδια προσθέτει: «Στο Τελλόγλειο, όπου μας εμπιστεύθηκαν τις εικαστικές συλλογές της ‘Τέχνης’, θεωρήσαμε χρέος μας να τις παρουσιάσουμε ως μέρος της ευρύτερης προσφοράς της στον πολιτισμό, ελάχιστο φόρο τιμής στους δημιουργούς της, γνωριμία, παράδειγμα και ερέθισμα για τους νέους του σήμερα. Σίγουρα οι συνθήκες στην πόλη έχουν αλλάξει από τα χρόνια της μεγάλης ακμής της ‘Τέχνης’ (1950-80), όμως η ανάγκη για ουσιαστική και γνήσια πνευματική συσπείρωση υπάρχει και θα εξακολουθήσει να υπάρχει».Τις συνθήκες της δημιουργίας της «Τέχνης», το πνεύμα της εποχής και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των δράσεών της, ο οποίος αποτυπώνεται και στις εικαστικές συλλογές της, περιγράφει σε κείμενό του στον κατάλογο της έκθεσης ο πρόεδρος του Δ.Σ. της «Τέχνης», ομότιμος καθηγητής του Α.Π.Θ., Νικηφόρος Παπανδρέου. «Ως σταθερά χαρακτηριστικά της θα μπορούσαν να αναφερθούν το ταυτόχρονο ενδιαφέρον για τον πλούτο της παράδοσης και τις ερεθιστικές αναζητήσεις της πρωτοπορίας και η θεματολογική ποικιλία των εκδηλώσεων, που αναφέρονται σε όλες τις περιοχές των επιστημών του ανθρώπου και σε όλα τα είδη των τεχνών», σημειώνει. Ο κ. Παπανδρέου κάνει επίσης ιδιαίτερη αναφορά στην αποκεντρωτική προσπάθεια της «Τέχνης», με συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις και εκθέσεις να παρουσιάζονται σε πολλές πόλεις της Μακεδονίας και της Θράκης.Καλλιτέχνες και ρεύματαΜεταξύ άλλων στην έκθεση στο Τελλόγλειο θα παρουσιαστούν έργα των:Σπύρου Βασιλείου, Γιάννη Κεφαλληνού, Δημητρίου Γαλάνη, Α. Τάσσου, Βάσως Κατράκη, Γιάννη Τσαρούχη, Λουκά Βενετούλια, Πολύκλειτου Ρέγκου, Όμηρου Γεωργιάδη, Ορέστη Κανέλλη, Χρήστου Λεφάκη, Χρόνη Μπότσογλου, Δημήτρη Μυταρά, Μποστ, Παντελή Ξαγοράρη, Νίκου Σαχίνη, Γιάννη Σπυρόπουλου, Ιωάννας Σπητέρη, Παναγιώτη Τέτση, Αλέκου Φασιανού, Γεράσιμου Στέρη, Όπυς Ζούνη, Πάρι Πρέκα, Κώστα Λαχά, Μαρίας Καραγιάννη, Ράλλη Κοψίδη, Πάνου Παπανάκου, Λυκούργου Κογεβίνα, Κωνσταντίνου Ξενάκη.Τα ζωγραφικά έργα, περίπου ογδόντα είναι κυρίως δωρεές καλλιτεχνών που εξέθεσαν σε ατομικές ή ομαδικές εκθέσεις στην «Τέχνη». Μια μεγάλη ενότητα καταγράφει όψεις της αναπαραστατικής τέχνης με έργα που καλύπτουν ευρύ φάσμα. Μεγάλος αριθμός σημαντικών έργων της συλλογής εντάσσεται στο κίνημα της αφαίρεσης, το οποίο αγκάλιασε η «Τέχνη» μέσα από τη διοργάνωση εκθέσεων ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, τοποθετώντας τη Θεσσαλονίκη στην αιχμή της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας.Η συλλογή χαρακτικών της «Τέχνης», αποτέλεσμα συστηματικών αγορών, συγκροτεί ένα συμπαγές σώμα περίπου 400 συνθέσεων, ένα μοναδικό υλικό το οποίο καταγράφει σχεδόν με πληρότητα τη διαδρομή της σύγχρονης χαρακτικής.Πρωτότυπες δράσειςΣτα εγκαίνια της έκθεσης, την Τρίτη 6 Ιουνίου, θα ακουστούν από τη Ρούλα Μανισάνου και τον Κώστα Βόμβολο τραγούδια από θεατρικές παραστάσεις της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης».Λίγες μέρες πριν από τα εγκαίνια (31 Μαΐου και 1 Ιουνίου), θα γίνει το «Making of», μία πρωτοποριακή δράση που καθιέρωσε το Τελλόγλειο με την ευκαιρία της έκθεσης Ντελακρουά το 2016. Οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τα τελευταία στάδια των εργασιών που απαιτούνται για να παρουσιαστούν τα έργα στο κοινό και να συζητήσουν με εκπροσώπους του Μουσείου.Μία ακόμη πρωτότυπη δράση που θα πλαισιώσει την έκθεση έχει τίτλο «Ήμουν κι εγώ εκεί…».Οι επισκέπτες καλούνται να αναγνωρίσουν γνωστά τους πρόσωπα ή ακόμη και τον εαυτό τους σε φωτογραφικά στιγμιότυπα από εκδηλώσεις της «Τέχνης», που κυρίως στην περίοδο ακμής της (1950 – 1980) συσπείρωναν το φιλότεχνο κοινό και τη φοιτητική νεολαία της Θεσσαλονίκης. Στις περισσότερες εκδηλώσεις υπήρχε το αδιαχώρητο, μια εντυπωσιακή συμμετοχή με ανθρώπους κάθε ηλικίας. Το Τελλόγλειο προσκαλεί τους επισκέπτες της έκθεσης να παρατηρήσουν προσεκτικά τις φωτογραφίες και να σημειώσουν σε ειδικά δελτία το ονοματεπώνυμο όσων αναγνωρίζουν. Όποιος ή όποια καταφέρει να αναγνωρίσει τους περισσότερους θα έχει δώρο τον κατάλογο της έκθεσης.Η έκθεση «’Τέχνη’ Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία: 65 χρόνια συλλογές» θα διαρκέσει έως τα μέσα Οκτωβρίου 2017.

EDITO Οκτωβρίου 2016 | Το Αύριο και το Σήμερα της Τέχνης στην Ελλάδα

Γιώργος Καραφωτιάς, Άτιτλος πίνακας, Λάδι σε καμβά.
H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξη της. Μέσα σε μια εξαιρετικά μικρή και καθόλου αναπτυγμένη αγορά, οι νέοι έλληνες εικαστικοί  καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν.

- "Κρίση",  θα πείτε και θα γυρίσετε στο άλλο πλευρό. Εδώ όμως θα έχετε κάνει μεγάλο λάθος, και ο ύπνος σας δεν πρέπει να είναι καθόλου γαλήνιος, διότι σύντομα θα αντικρύσετε μία στείρα έρημο, και, το χειρότερο είναι, πως δεν θα πρόκειται για έναν εφιάλτη, αλλά για μια πραγματικότητα χωρίς προηγούμενο. Μάλιστα, αυτό το ενδεχόμενο καθίσταται πιο τραγικό, αν αναλογιστείτε  την ποιοτική αναβάθμιση των νεότερων Ελλήνων καλλιτεχνών. Σε αυτή έχουν συμβάλει τόσο οι Σχολές Καλών Τεχνών της χώρας, και νεότεροι σε ηλικία καθηγητές που είναι μέλη ΔΕΠ και διαδάσκοντες, όσο και ιδιωτικά ιδρύματα με σημαντική δράση με υποτροφίες και προγράμματα, που βελτίωσαν θεαματικά τις "παραστάσεις", το γνωσιακό και το εμπειρικό επίπεδο των νέων Ελλήνων καλλιτεχνών.

Μόλις όμως οι σπουδές ολοκληρωθούν, ο νέος Έλληνας εικαστικός καλλιτέχνης έχει να αντιμετωπίσει μία ζοφερή πραγματικότητα. Ο χώρος της τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει τους μηχανισμούς να προβάλλει νέο και μη ήδη εγκαθιδρυμένο περιεχόμενο από την πρώτη δεκαετία της χιλιετίας και εξής. Οι ελάχιστες χιλιάδες αποδεδειγμένοι φιλότεχνοι, και οι λίγες εκατοντάδες μικρότεροι ή μεγαλύτεροι, πλην όμως σοβαροί συλλέκτες, δεν επαρκούν για να συντηρήσουν, πόρρω δε μάλλον, για να αναπτύξουν την εγχώρια αγορά. Αυτό που προβάλλεται ως εκλεκτικισμός από πολλούς, είναι πρόφαση εν αμαρτίαις και όχι επιλογή: η κεντρική σκηνή της Τέχνης στην Ελλάδα δεν έχει ισχυρό έρεισμα σε "λίγους και καλούς", αλλά  μικρή αποδοχή από όλους. Ελθούσης της κρίσης η αγορά δεν στέναξε, διότι δεν πρόλαβε ούτε στεναγμό να βγάλει! Άλλωστε, ήταν ήδη ημιθανής χτυπημένη από την διεθνοποίηση των αγορών, την αυξημένη προσβασιμότητα όσων πραγματικά αναζητούν και συλλέγουν τέχνη σε πηγές στο εξωτερικό, και βρίσκουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Εδώ και 5-7 χρόνια είναι πανεύκολο να εντοπίσεις εκλεκτή τέχνη στο Facebook, στην πλατφόρμα Saatchi, στο Behance Network ή/και αλλού, να μάθεις και να κανονίσεις την επίσκεψη σου στις μεγαλύτερες Art Fairs του  κόσμου, να αποκτήσεις τέχνη είτε για ευχαρίστηση, είτε ως επενδυτικό αγαθό, ορθολογικά τεκμηριωμένη και επαρκώς πιστοποιημένη.

Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ.