Thursday, 26 January 2017

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ | Αριστείδης Φωκάς: Λυτρωτικός ο ρόλος της Τέχνης εν καιρώ κρίσης

Ο Βουλευτής Αριστείδης Φωκάς στην διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης του
στο Πάρκο Σύγρονης Γλυπτικής της Greek Marble Initiative, στις εγκαταστάσεις του Myrό Antiques House


Πέμπτη 26 Ιανουαρίου 2017 - Ο Βουλευτής της Ένωσης Κεντρώων Αριστείδης Φωκάς είναι ένας άνθρωπος που  προκαλεί εντύπωση από τα πρώτα λεπτά της κατά πρόσωπο επαφής, για την σεμνότητά του, την διάθεση του να ακούσει, αλλά και να εφοδιαστεί με γνώση πριν μορφώσει άποψη. Ολιγομίλητος στην αρχή της γνωριμίας μας, οξυδερκής και  εξαιρετικά εύστοχος στις παρατηρήσεις και τα σχόλια του, ευπροσήγορος και εντυπωσιακά ειλικρινής & ευθύς στην συναναστροφή του, ανατρέπει σε ελάχιστον χρόνο κάθε αρνητικό στερεότυπο που χρεώνονται οι Έλληνες πολιτικοί. Οι περιορισμένου χρόνου, αλλά σημαντικού εύρους, συζητήσεις μας, κυρίως πάνω σε θέματα που αφορούν τις Τέχνες και τις δυνατότητες ανάπτυξης τους, μας ώθησε να ζητήσουμε αυτή την συνέντευξη, ώστε  αφενός να διευρύνουμε τον κύκλο της συζήτησης επί των σχετικών θεμάτων, αφετέρου δε, να παρουσιάσουμε έναν νέο και εξαιρετικά ενδιαφέροντα πολιτικό,  με βαθιά συνείδηση της ευθύνης προς όσους τον εξέλεξαν ως εκπρόσωπο τους. Αποτελεί πεποίθηση του γράφοντος πως οι απαντήσεις του, στα καίρια ζητήματα που θέσαμε, θα κερδίσουν την προσοχή σας και θα συμβάλλουν στον δημόσιο διάλογο.

Συνέντευξη στον Πάρη Καπράλο

Ποια είναι η σχέση σας με τις εικαστικές τέχνες και πόσο σημαντική θεωρείτε την υποστήριξή τους;
Θεωρώ δεδομένο πως η υποστήριξη, η ενθάρρυνση της προαγωγής των εικαστικών τεχνών οφείλει να αποτελεί καθήκον και υποχρέωση κάθε πολιτείας που σέβεται τον εαυτό της. Ο σεβασμός στις εικαστικές τέχνες αποκαλύπτει κατά τη γνώμη μου και το επίπεδο πολιτισμού κάθε κοινωνίας. Στη δική μας πραγματικότητα ασφαλώς η οικονομική κρίση έχει αφήσει έντονο το αποτύπωμα της. Πλην όμως, σε ότι αφορά στις τέχνες και στον πολιτισμό μας οφείλουμε να μην κάνουμε εκπτώσεις. Γιατί πολύ απλά αυτή είναι η παρακαταθήκη μας, ο πλούτος μας, το είναι μας, που δεν εκχωρείται, δεν πωλείται, δεν κατάσχεται. Όσο αφορά στο πρώτο σκέλος της ερώτησης σας, δηλώνω εραστής των εικαστικών τεχνών. Γιατί η Τέχνη είναι ένας τρόπος ζωής που με εκφράζει απόλυτα, με συγκινεί και με συναρπάζει!

Έχει ειπωθεί ότι η "αισθητική είναι η ηθική του μέλλοντος". Συμφωνείτε με τη φράση, και εάν "ναι" πώς νομίζετε ότι πρέπει να μοχλευθεί η ανάπτυξη της αισθητικής στην Ελλάδα ως μίας σύγχρονης κοινωνικής αξίας;
Θα προτιμούσα βέβαια να είναι και η ηθική του παρόντος… Βέβαια ο Βασίλης Ραφαηλίδης έδωσε μια έντονη πολιτική χροιά στη συζήτηση αυτή, με έναν έντονο πεσιμισμό θα έλεγα. Προφανώς δε διαφωνώ με την άποψή του πως η τέχνη είναι μια παρηγοριά κι ένα καταφύγιο απ’ τη μιζέρια και την αθλιότητα, από την άλλη πλευρά όμως οι γενικεύσεις μπορούν να οδηγήσουν πολλές φορές σε αντίθετα του αναμενόμενου αποτελέσματα. Γιατί, αν δεχτούμε ως θέσφατο πως η πολιτική στερείται αισθητικής διότι στερείται ηθικής, τότε οδηγούμαστε στην πλήρη απαξίωση της πολιτικής, στο διασυρμό της. Και ασφαλώς άλλο να κατηγορούμε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα για τη σημερινή τραγική κατάσταση της χώρας και άλλο να ευτελίζουμε την πολιτική, στο σύνολο της.

Ο Βουλευτής Αριστείδης Φωκάς στην διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης του
στο Πάρκο Σύγρονης Γλυπτικής της Greek Marble Initiative, στις εγκαταστάσεις του Myrό Antiques House


H Ελλάδα παρουσιάζει πλέον σημαντικό καλλιτεχνικό δυναμικό στις εικαστικές τέχνες, το οποίο δυστυχώς παραμένει υποπροβεβλημένο, σε σύγκριση με άλλα είδη καλλιτεχνικής παραγωγής. Συν τω χρόνω οι νέοι Έλληνες καλλιτέχνες διαμορφώνουν αυτό που ονομάζουμε νέα Ελληνική εικαστική ταυτότητα. Το ζήτημα τώρα είναι η επαρκής υποστήριξή της. Μέσα σε μια μικρή χώρα οι νέοι Έλληνες εικαστικοί καλλιτέχνες συχνά ασφυκτιούν και χρειάζονται υποστήριξη σε θεσμικό και κρατικό επίπεδο. Ποιες πρωτοβουλίες σκέπτεστε ότι θα μπορούσαν να αναληφθούν προς την κατεύθυνση της στήριξης των νέων καλλιτεχνών ώστε να παράγουν απρόσκοπτα έργο;
Το ότι το δημιουργικό δυναμικό της Ελλάδας έχει καταδικαστεί σε ασφυξία επεκτείνεται σε όλους τους χώρους και όχι μόνο στην τέχνη. Αυτή η έκρηξη στη «διαρροή εγκεφάλων» στο εξωτερικό, η μετανάστευση χιλιάδων νέων μας αποτελεί το ισχυρότερο ράπισμα στη χώρα μας, που έτσι καταστρέφει το μέλλον της. Προφανώς η κρατική μέριμνα δεν υφίσταται πλέον. Η «πολιτιστική πολιτική» που εξήγγειλε κάποτε ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί σήμερα σύντομο ανέκδοτο… Πολλά θα μπορούσαν να γίνουν, όπως για παράδειγμα η εξασφάλιση των απαραίτητων υποδομών, η σταθερή χρηματοδότηση, η ολοκληρωμένη προβολή και διάδοση της πλούσιας πολιτιστικής παραγωγής της χώρας μας στο εξωτερικό, η παροχή κινήτρων στα νέα παιδιά να ασχοληθούν με τις τέχνες, η περαιτέρω αναβάθμιση των σχολών Καλών Τεχνών. Και βέβαια, ένα μείζον πρόβλημα είναι ο συγκριτικά περιορισμένος αριθμός φιλότεχνων στην Ελλάδα, δεν υπάρχει ουσιαστική στήριξη της κοινωνίας, απόρροια δυστυχώς της έλλειψης διασύνδεσης της εκπαίδευσης με τις εικαστικές τέχνες. Δυστυχώς, φαίνεται πως μόνο η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να σταθεί αποτελεσματικά στο πλευρό των εικαστικών καλλιτεχνών.

Τι εντυπώσεις αποκομίσατε από την πρόσφατη επίσκεψή σας στην Ελληνική Πρωτοβουλία Μαρμάρου (Greek Marble Initiative);
Η Ελληνική Πρωτοβουλία Μαρμάρου συνιστά την αποθέωση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας. Αποδεικνύει πως υπάρχει ελπίδα, πως υπάρχουν ακόμη άνθρωποι, που τολμούν, που αντιστέκονται, που αγαπούν την Τέχνη και το αποδεικνύουν στην καθημερινότητά τους. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια στον εμπνευστή και στυλοβάτη της ιδέας αυτής, στον κύριο Σταύρο Μυρωνίδη, γιατί τολμά σε μια τόσο δύσκολη περίοδο να διακονεί με συνέπεια και ευαισθησία ένα έργο ζωής. Αυτό το πάρκο γλυπτικής στη Σουρωτή, το μεγαλύτερο των Βαλκανίων, αξίζει την υποστήριξη όλων μας. Γιατί με τέτοιες φιλόδοξες δράσεις μπορεί να αναδειχθεί όλη η περιοχή, να αξιοποιηθεί τουριστικά, να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Νομίζω πως ήδη οι τοπικοί φορείς έχουν αργήσει να αξιοποιήσουν τη δημιουργική, υπέροχη «τρέλα» του Σταύρου Μυρωνίδη!

Στο δημόσιο χώρο κυριαρχούν κατά κανόνα ανδριάντες ηρώων και μνημεία, τα οποία υπερθεματίζουν την ιστορική μνήμη, συχνά χωρίς σύνδεση με το σήμερα, αφού επιλέγεται η αναπαραγωγή συγκεκριμένων προτύπων απεικόνισης π.χ. του Ποντιακού Ελληνισμού μέσα από τη μορφή της Πόντιας Μάνας. Θεωρείτε ότι υπάρχει χώρος απεικόνισης με ελεύθερη εικαστική γραφή σε ένα υβρίδιο Τέχνης & Ιστορικής Μνήμης;

Ο Βουλευτής Αριστείδης Φωκάς στην διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης του
στο Πάρκο Σύγρονης Γλυπτικής της Greek Marble Initiative, στις εγκαταστάσεις του Myrό Antiques House
Αναμφισβήτητα, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή όταν πραγματευόμαστε ένα θέμα που αφορά την ιστορική μνήμη. Κι αυτό γιατί το αφηρημένο ή το τελείως ελεύθερο μπορεί να οδηγήσει σε παρερμηνείες. Και ο σεβασμός δεν είναι κάτι που επιτρέπεται να λείπει από την Τέχνη. Ένα μνημείο Ιστορικής Μνήμης εξυπηρετεί ένα συγκεκριμένο σκοπό..

Πώς βλέπετε το ρόλο των Τεχνών σε καιρούς κοινωνικής και οικονομικής κρίσης;

Είναι βαθιά λυτρωτικός, λειτουργεί ως καταφύγιο, ως βάλσαμο ψυχών, ως παρηγοριά. Η Τέχνη σώζει. Δίνει το δικαίωμα στο όνειρο, στη φυγή από τη μίζερη πραγματικότητα που βιώνουμε. Πιστεύω πως οι Τέχνες εν καιρώ κρίσης μπορούν να βρουν πεδίο ανάπτυξης, στηριζόμενες ακριβώς στην ανάγκη των πολιτών για μία φυγή προς το υπερβατικό, καθώς το κοινό φαίνεται να απομακρύνεται από το εφήμερο και να εγκαταλείπει το θέαμα, όταν δεν αποκτά κάποιο νόημα.

Οι Έλληνες είμαστε δημιουργικός λαός. ¨Πιάνουν τα χέρια μας" που λέει και η λαϊκή έκφραση. Ως επιπλοποιός έχετε ιδία εμπειρία. Πόσο σημαντική είναι η εκδήλωση της δημιουργικότητας στους καιρούς της κρίσης;
Εγώ γεννήθηκα μέσα στα έπιπλα, έμαθα από πολύ μικρή ηλικία να σέβομαι και να εκτιμώ τη δουλειά αυτή. Μπορεί να ακουστεί τετριμμένο, αλλά είναι το μεράκι μου. Εκεί ησυχάζω, όταν δουλεύω με το ξύλο. Όταν δημιουργώ, προσθέτοντας προσωπικές πινελιές. Τώρα, ασφαλώς και είμαστε ένας δημιουργικός λαός. Το ζήτημα είναι να προσθέσουμε τις δυνάμεις μας και ενωμένοι να χτίσουμε τη νέα Ελλάδα που θέλουμε για εμάς και κυρίως για τα παιδιά μας. Γιατί δυστυχώς πολλές φορές εξαντλούμε τη δημιουργικότητά μας στην εσωστρέφειά μας, στη μιζέρια μας, περιορισμένοι ή αγκυλωμένοι στο μικρόκοσμό μας.

Τι θα λέγατε σε έναν νέο που θα σας έλεγε ότι θέλει να γίνει καλλιτέχνης;

Να τολμήσει. Να μη βάλει φρένο στα όνειρά του. Να επενδύσει στον εαυτό του. Να μη φοβηθεί τίποτα. Η κρίση αυτή μπορεί να τον απογοητεύσει στην αρχή, αλλά αυτός που πραγματικά θέλει να γίνει καλλιτέχνης θα περάσει μέσα από τις συμπληγάδες, θα κερδίσει το αύριο που αξίζει!

Σύντομο Βιογραφικό
Ο Αριστείδης Φωκάς γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1971 και αποφοίτησε από το 2ο λύκειο Τούμπας. Από το 1996 εργάζεται αποκλειστικά μαζί με τον αδερφό του στην οικογενειακή επιχείρηση παραγωγής και εμπορίας επίπλων και συμμετέχει σε διεθνείς εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Συγκεκριμένα, έχει συμμετάσχει πολλές φορές στη ΔΕΘ και σε εκθέσεις επίπλων στο Ντουμπάι, στην Κολωνία, στη Βαλένθια και στο Μιλάνο. Μιλάει πολύ καλά Αγγλικά. Έχει αναπτύξει έντονη φιλανθρωπική δράση, στην κοινωνία αγάπης και προσφοράς «Γέροντας Παΐσιος». Στον ελεύθερό χρόνο του παρακολουθεί τους αγώνες του ΠΑΟΚ στην Τούμπα. Είναι παντρεμένος, με δύο παιδιά. Δηλώνει: "Με την εκλογή μου στη Βουλή θέλω μεταξύ άλλων να αγωνιστώ για τις μεσαίες επιχειρήσεις και επαγγελματίες που επιβαρύνονται με άδικα υψηλές εισφορές, με ασταθή και υπέρογκη φορολόγηση και χρειάζονται άμεσα χρηματοδότηση μέσω Τραπεζών και Ευρωπαϊκών κονδυλίων".

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ