Sunday, 1 January 2017

Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης για το 2017: Aarhus και Πάφος

Κυριακή 1 Ιανουαρίου 2017 - Από σήμερα, οι πόλεις Aarhus και Πάφος θα φέρουν τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Η επίσημη έναρξη του πολιτιστικού προγράμματος θα γίνει στις 21 Ιανουαρίου στην πόλη Aarhus.

Η «επανεξέταση» είναι το κεντρικό θέμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Aarhus 2017. Η δανική πόλη θα δείξει πώς οι τέχνες, ο πολιτισμός και ο δημιουργικός τομέας μπορούν να μας βοηθήσουν να επανεξετάσουμε και να διαμορφώσουμε τα βασικά πρότυπα κοινωνικής, αστικής, πολιτιστικής και οικονομικής συμπεριφοράς και να βρούμε νέες λύσεις στις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Μια παράσταση στη στέγη μουσείου που εμπνέεται από την εποποιία των βίκινγκς, μια έκθεση έργων τέχνης στους δρόμους της πόλης Aarhus και στην ακτογραμμή και ένα διεθνές λογοτεχνικό φεστιβάλ για παιδιά, είναι κάποιες από τις πολλές εκδηλώσεις που θα συνδέσουν με δημιουργικές ιδέες παρελθόν, παρόν και μέλλον.

Οι εκδηλώσεις για την πολιτιστική πρωτεύουσα Aarhus 2017 θα ξεκινήσουν έχοντας στο επίκεντρο των εορτασμών τα παιδιά. Εκατοντάδες παιδιά από την περιφέρεια της κεντρικής Δανίας θα συγκεντρωθούν στην πόλη Aarhus για να φανταστούν το μέλλον σε μια σειρά εκδηλώσεων με τίτλο «Γη των ευχών». Στην τελετή έναρξης, καθώς θα πέφτει η νύχτα, ένα εντυπωσιακό θέαμα γεμάτο από το πνεύμα των βίκινγκς και των θεών τους θα σηματοδοτήσει την έναρξη του έτους της πόλης ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης.

«Συνδέοντας ηπείρους, γεφυρώνοντας πολιτισμούς» είναι το σύνθημα που διαπνέει εκατοντάδες εκδηλώσεις που διοργανώνονται από τον οργανισμό Πάφος 2017. Η πρώτη κυπριακή πόλη που φέρει τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης αξιοποιεί την πολυπολιτισμικότητά της και τη γεωγραφική της εγγύτητα με τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική για να τονώσει τις σχέσεις χωρών και πολιτισμών. Η Πάφος θα γίνει μια τεράστια υπαίθρια σκηνή, ένα «Ανοικτό Εργοστάσιο Πολιτισμού», όπου η παράδοση χιλιάδων ετών πολιτιστικής ζωής σε ανοικτούς χώρους θα συναντήσει σύγχρονους τρόπους δημιουργίας, σκέψης και ζωής.

Η τελετή έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας Πάφος 2017 βασίζεται σ' ένα από τα θέματα του προγράμματος πολιτιστικών εκδηλώσεων του έτους: «Μύθος και θρησκεία». Νέα πνοή θα δοθεί στον μύθο του Πυγμαλίωνα και της Γαλάτειας, καθώς και άλλων αφηγήσεων από την ιστορία της Πάφου, σ' ένα μοναδικό θέαμα μουσικής και χορού. Κατά τη διάρκεια του σαββατοκύριακου των εναρκτήριων εκδηλώσεων, στις 28 και 29 Ιανουαρίου, η πόλη θα μετατραπεί σ' ένα Ανοικτό Εργοστάσιο Πολιτισμού με πολυάριθμα θεάματα και καλλιτεχνικές παραστάσεις.



Ιστορικό
Ο θεσμός της «Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης», ο οποίος ξεκίνησε το 1985 από την τότε Ελληνίδα υπουργό Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, είναι μία από τις πιο πετυχημένες και προβεβλημένες πολιτιστικές πρωτοβουλίες στην Ευρώπη. Οι πρωτεύουσες επιλέγονται με βάση το πολιτιστικό πρόγραμμα που υποβάλλουν, το οποίο πρέπει να έχει έντονη Ευρωπαϊκή διάσταση, να ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή των κατοίκων της πόλης και να συμβάλλει στη γενικότερη ανάπτυξη της πόλης.

Αποτελεί επίσης μια εξαιρετική ευκαιρία για τις πόλεις να αλλάξουν την εικόνα τους, να προβληθούν, να προσελκύσουν περισσότερους τουρίστες και να επανεξετάσουν την ανάπτυξή τους μέσα από τον πολιτισμό.

Ο τίτλος αυτός έχει μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, όχι μόνο στον πολιτισμό, αλλά και σε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο, τόσο για την πόλη όσο και για τη γύρω περιοχή. Για παράδειγμα, σύμφωνα με μια μελέτη ο αριθμός των τουριστών που μένουν για μία τουλάχιστον διανυκτέρευση σε μια πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης αυξήθηκε κατά 12% περίπου σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά που η πόλη δεν κατείχε τον τίτλο.

Πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης το 2016 ήταν οι πόλεις Wroclaw της Πολωνίας και San Sebastian της Ισπανίας. Μετά τις πόλεις Aarhus και Πάφο το 2017, ακολουθούν οι Βαλέτα (Μάλτα) και Leeuwarden (Κάτω Χώρες) το 2018, Plovdiv (Βουλγαρία) και Matera (Ιταλία) το 2019 και Rijeka (Κροατία) και Galway (Ιρλανδία) το 2020. Οι πόλεις Timisoara (Ρουμανία), Ελευσίνα (Ελλάδα) και Novi Sad (Σερβία, υποψήφια χώρα) προτάθηκαν πρόσφατα για να γίνουν οι τρεις πολιτιστικές πρωτεύουσες της Ευρώπης το 2021 και αναμένουν την επίσημη ανακήρυξή τους από τις αρμόδιες αρχές.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε  τους συνδέσμους:
- Aarhus 2017
- Πάφος 2017

EDITO | Ο ρόλος και η επίδραση του Εικαστικού Επιμελητή

Ο γράφων, ως επιμελητής της έκθεσης
του ζωγράφου Μιχάλη Τσίνογλου
στην Myrό Gallery, τον Οκτώβριο του 2016,
στην διάρκεια του στησίματος,
φωτογραφημένος από τον ίδιο τον καλλιτέχνη.
©Φωτογραφία: Μιχάλης Τσίνογλου,
All rights reserved, 2016.

Ο ρόλος του Επιμελητή και της εικαστικής επιμέλειας έχει παραμείνει σε ένα καθεστώς θολής αιώρησης στο κενό στην Ελλάδα σήμερα, με αποτέλεσμα πολλά να λέγονται, λίγα να γράφονται και σε πολλές ασυμφωνίες να οδηγούν. Συνεπώς σε αυτό το άρθρο θεωρώ άστοχο να ασχοληθώ με το τι είναι και τι δεν είναι Επιμέλεια -όπως άλλωστε θα ήταν εξίσου άστοχο να ασχοληθεί κάποιος με το τι είναι και τι δεν είναι Τέχνη. Θα ασχοληθώ με το τι μπορεί να κάνει ο Επιμελητής σήμερα και τι μπορεί να περιμένει καθένας από αυτόν στην Ελλάδα· διότι η αποτελεσματικότητα κάθε επαγγελματικής ενασχόλησης, δεν είναι διάφορη από τις δυνατότητες του ευρύτερου χώρου της  Τέχνης και την ωρίμανση του χρόνου που λαμβάνει χώρα η δραστηριότητα.

Ορισμένως, ο ρόλος της Επιμέλειας είναι να φροντίζει για μια ορθή πρόσληψη του συνόλου του εννοιολογικού περιεχομένου μιας έκθεσης αδιαχώριστα μαζί με τις αισθητικές επιλογές και τα επιδραστικά στοιχεία που επιλέγει για τα έργα του ο καλλιτέχνης απευθυνόμενος στο κοινό του, ειδικό ή/και γενικό. Ο  ρόλος της Επιμέλειας μιας σειράς έργων περιλαμβάνει την Έκθεση και Τεκμηρίωση τους με στόχο την καλύτερη πρόσληψη τους από το γενικότερο, και όχι μόνο το στενοκέφαλα εννοούμενο σαν  “φιλότεχνο” κοινό. Σε αυτό το σημείο ο ρόλος του Επιμελητή είναι καίριος, καθώς ουσιαστικά χτίζει γέφυρες και εισάγει στην ουσία του έργου του καλλιτέχνη και των έργων που αποτελούν την Έκθεση τους θεατές του με το Επιμελητικό Κείμενο. Πέραν του Επιμελητικού Κειμένου,  σημαντική θεωρείται η Επιλογή Έργων που θα εκτεθούν και η Χωροθεσία των έργων Τέχνης στον δεδομένο χώρο της έκθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ύφος ή/και το περιεχόμενο έργων που έχουν παραχθεί την ίδια χρονική περίοδο δεν εντάσσονται αρμονικά σε μια σειρά έργων που δημιουργήθηκε την ίδια περίοδο, συνεπώς η έκθεση τους τείνει να αποπροσανατολίζει ή να αντιτίθεται στο “σώμα” της σειράς, οπότε η συνέκθεση με τα υπόλοιπα έργα κρίνεται από την Επιμελητή ότι θα συμβάλλει αρνητικά στην πρόσληψη των έργων του καλλιτέχνη· τότε τα συγκεκριμένα έργα αποβάλλονται από την ύλη της έκθεσης. Ακολουθεί η Χωροθεσία των έργων τέχνης. Στον αντίποδα, ο καλλιτέχνης βρίσκεται συχνά σε μειονεκτική θέση ως προς την χωροθέτηση της έκθεσης του για ψυχολογικούς λόγους που σχετίζονται με αυτό που ξέρει για τα έργα έναντι της πρόσληψης τους από έναν λιγότερο διαμεσολαβημένο θεατή. Επιπρόσθετα θεωρείται σημαντικό αφενός να περιοριστεί η “συνομιλία” των έργων με δομικά στοιχεία του χώρου, αφετέρου η παρουσίαση τους να είναι ισορροπημένη, και, συχνά, να εκφέρεται αρμονικά ως προς  την θέαση του.


Διαβάστε την συνέχεια ΕΔΩ